Najpopularniejsze zwierzęta karmowe – warunki ich hodowli

Zapewne niejednokrotnie właściciele sklepów zastanawiali się nad rozpoczęciem hodowli karmowej dla obniżenia kosztów albo po prostu dla wygody (dostęp na bieżąco). Mimo chęci, najczęstszą barierą był i jest brak odpowiedniej wiedzy na temat konkretnych zwierząt karmowych, dlatego warto przedstawić opisy hodowli najbardziej popularnych gatunków.
 

Myszy (Mus musculus)
Myszy należą do gryzoni, które się bardzo łatwo i szybko mnożą. Mogą być trzymane zarówno w parach, jak i w haremach (na jednego samca przypada wtedy kilka samic). W zależności od tego, jaki wariant wybierze sprzedawca, należy dobrać odpowiednio duży pojemnik do hodowli. Można w tym celu wykorzystać akwaria, klatki, pojemniki zabezpieczone siatką ocynkowaną. Dla pary minimalny pojemnik powinien mieć wymiary dna 30 cm x 30 cm, dla haremu składającego się z 1 samca i 5 samic przynajmniej 60 cm x 40 cm. Najistotniejszą sprawą w hodowli myszy jest to, aby miały one ciągły dostęp do świeżej wody (najlepiej wymienianej codziennie) i pokarmu. Jako pokarm można stosować specjalistyczne granulaty dla gryzoni bądź karmę dla psów czy kotów. Nie polecam podawania gotowych mieszanek dla gryzoni zawierających w większości ziarna pszenicy, kukurydzy czy słonecznika. Myszy na takiej diecie będą się mnożyły, ale mioty będą mniej liczne i słabsze niż w przypadku diety zawierającej większy procent białka (zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego). Jest wiele podłoży, które można stosować jako ściółkę, aczkolwiek najbardziej popularne są trociny. Dodatkowo do pojemnika wrzuca się trochę siana, z którego myszy będą wiły gniazdo. Myszy tolerują bardzo duży zakres temperatur (od 0-30°C), jednak najlepsze rezultaty uzyskuje się, trzymając je w temperaturze 20-24°C. Do mnożenia należy wybrać osobniki zdrowe i w odpowiednim wieku (przynajmniej dwumiesięczne). Myszy są zwierzętami poliestrycznymi. Średnio otrzymujemy miot liczący od kilku sztuk do 10 co 3-5 tygodni. Ciąża u myszy trwa około 19-21 dni.
 

Mastomysy (Praomys natalensis)
Mastomysy są stosunkowo nowymi zwierzętami karmowymi. Zyskały jednak dużą popularność, gdyż ich hodowla jest wydajniejsza i bardziej opłacalna niż w przypadku myszy. W hodowli tego gatunku świetnie sprawdzają się klatki lub akwaria. Decydując się na te pierwsze, trzeba zwracać uwagę na to, aby nie miały plastikowych odstających elementów, gdyż mastomysy bardzo szybko je przegryzą i w konsekwencji opuszczą swoje dotychczasowe lokum. Najlepsze rezultaty uzyskuje się, trzymając grupy składające się z 1 samca i 5-6 samic. Jako pokarm warto podawać mieszanki ziaren (z jak najmniejszą ilością słonecznika). Nie można zapominać o stałym dostępie do świeżej wody. Jeżeli chodzi o mnożenie odbywa, się ono dość łatwo i często (ciąża trwa 21-26 dni). W jednym miocie średnio raz w miesiącu może być nawet 16 młodych. Optymalna temperatura przetrzymywania tych zwierząt to 20-25°C. Jako ściółkę można stosować trociny z dodatkiem siana.
 

Szczury (Rattus)
Podobnie jak myszy, szczury bardzo łatwo i szybko się mnożą. Można je trzymać w parach lub haremach. Dla pary pojemnik powinien mieć dno o wymiarach 60 cm x 40 cm, dla 1 samca i 3 samic – 80 cm x 40 cm. Szczury muszą mieć stały dostęp do świeżej wody i pokarmu (szczur w środowisku naturalnym odżywia się również pokarmem pochodzenia zwierzęcego, dlatego gotowe mieszanki zawierające praktycznie same ziarna nie nadają się). Najlepsze rezultaty w hodowli otrzymuje się przy żywieniu specjalistycznymi granulatami dla gryzoni czy też dobrej jakości karmą dla psów lub kotów. Jako podłoże stosujemy trociny z dodatkiem siana do budowy gniazda. Szczury mnożą się praktycznie w każdych warunkach, jednak najlepiej jest przetrzymywać je w temperaturze 20-24°C. Mioty odbywają się średnio co 4-5 tygodni i liczą zazwyczaj 6-10 młodych, nie należą jednak do rzadkości mioty liczące nawet 15 sztuk. Ciąża u szczurów trwa średnio 21-24 dni.
 

Świerszcze
Najpopularniejszym gatunkiem jest świerszcz domowy (Acheta domesticus), a wymagania pozostałych gatunków zbytnio się nie różnią. Świerszcze można hodować w akwariach, terrariach bądź plastikowych pojemnikach. Ważna są odpowiednia wentylacja i wilgotność (w granicach 40 proc.), aby nie dopuścić do pojawienia się patogenów, takich jak pleśń czy roztocza. Dla zwiększenia powierzchni życiowej do pojemnika hodowlanego wkładamy sporo wytłoczek po jajkach. Świerszcze najlepiej mnożą się w temperaturze 26-29°C (do 33°C w najcieplejszym miejscu). Aby złożyć jaja, potrzebują wilgotnego podłoża (torf, włókno kokosowe, ziemia ogrodowa – bez nawozów). Co jakiś czas dobrze jest wymieniać pojemnik z podłożem (i z jajami) i przekładać go do innego. Dzięki temu unikniemy wykopywania jaj i zjadania ich przez dorosłe osobniki. Jako pokarm stosujemy warzywa (z wyjątkiem sałaty) i owoce (z wyjątkiem cytrusowych), płatki dla ryb, karmy dla psów czy kotów. Nie można zapominać o pokarmie zawierającym białko zwierzęce. Pomoże to ograniczyć kanibalizm, który u świerszczy jest częstym zjawiskiem. Minimalna wielkość pojemnika hodowlanego to 50 cm x 30 cm (wielkość dna).
Drewnojady (Zophobas morio)
Kolejnym dość łatwym w hodowli i będącym dobrym pokarmem dla zwierząt terraryjnych gatunkiem jest drewnojad. Do rozrodu potrzebujemy dorosłych owadów (żuki). Jako że nie są to owady, które potrafią latać, w ich hodowli można stosować pojemniki, akwaria odkryte od góry. Na dnie powinien się znajdować torf lub włókno kokosowe (3-10 cm). Podłoże musi być stale wilgotne. Dodatkowo można włożyć spróchniałe drewno (np. brzoza), w którym żuki będą składać jaja. Drewnojady najlepiej mnożą się w temperaturze 26-34°C. Samica w ciągu całego swojego życia składa do 1500 jaj. Młode klują się po mniej więcej 2 tygodniach (w zależności od temperatury). Zarówno młode, jak i dorosłe osobniki można karmić owocami, warzywami, płatkami dla ryb, karmą dla psów i kotów czy gammarusem. Ciekawostką jest to, że tylko larwy wykorzystuje się jako owady karmowe. Żuki nie są zbyt chętnie zjadane. Minimalna wielkość pojemnika do hodowli drewnojadów powinna wynosić 20 cm x 20 cm powierzchni dna.
 

Mączniki młynarki (Tenebrio molitor)
Mączniki nazywane często (błędnie) mączniakami podobnie jak drewnojady bardzo łatwo i chętnie się mnożą. W ich hodowli sprawdzą się niskie pojemniki i akwaria. Dorosłe owady (żuki) nie potrafią latać, więc pojemniki mogą być od góry odkryte. Na dno trzeba wysypać przynajmniej 10-centymetrową warstwę otrębów pszennych lub owsianych. Najlepsze rezultaty w hodowli uzyskuje się w temperaturze 25-35°C. Raz w tygodniu sprzedawca powinien dostarczać owadom wodę, np. w postaci ogórka czy jabłka. Samica w ciągu swojego życia składa około 400-500 jaj. Młode wykluwają się z jaj po około 2-3 tygodniach. Szybkość ich wzrostu jest zależna od temperatury panującej w pojemniku. Im jest ona wyższa, tym szybciej rosną. Podobnie jak w przypadku drewnojadów tylko larwy są wykorzystywane jako pokarm dla zwierząt terraryjnych. Minimalne wymiary pojemnika hodowlanego to 20 cm x 20 cm powierzchni dna.
 

Karaczany
Hodowlę karaczanów warto opisać na przykładzie karaczana szarego (Nauphoeta cinerea), najczęściej spotykanego i najłatwiej się mnożącego. Do hodowli sprzedawcy powinni stosować akwaria, pojemniki plastikowe czy terraria. Bardzo ważną rzeczą jest odpowiednie ich zabezpieczenie. Karaczany szare potrafią chodzić po ściankach, więc należy im uniemożliwić ucieczkę albo poprzez odpowiednie pokrywy (nie zapominając o wentylacji), albo smarując ścianki w górnej części wazeliną (karaczany nie są w stanie pokonać tej przeszkody). Tak jak w przypadku świerszczy należy stosować wytłoczki do zwiększenia powierzchni życiowej. Karaczany szare najlepiej mnożą się w temperaturze 27-30°C i w sporym zagęszczeniu (im jest ono wyższe, tym chętniej przystępują do rozrodu). Odżywiają się praktycznie wszystkim, jednak w hodowli można podawać im owoce, warzywa, pokarmy dla ryb, psów czy kotów. Kanibalizm u karaczanów jest dużo mniejszy niż w przypadku innych owadów karmowych. Pojemnik hodowlany powinien mieć przynajmniej wymiary 20 cm x 20 cm powierzchni dna.
 

Podsumowanie
Niezależnie od tego, na jaką hodowlę zdecyduje się sprzedawca, bardzo ważnymi czynnikami, o których nie można zapominać, jest dostęp do wody i do białka pochodzenia zwierzęcego. Pomaga to zarówno w uzyskiwaniu większej liczby i dobrej jakości potomstwa, jak również w ograniczaniu kanibalizmu. Brak w diecie białka zwierzęcego to spadek wydajności hodowli nawet o 60-80 proc. Kolejnym istotnym czynnikiem jest fakt, że świerszcze, mączniki, karaczany i drewnojady chętniej mnożą się przy niezbyt intensywnym świetle lub nawet przy jego braku, tak więc do ich ogrzewania trzeba używać kabli, mat grzewczych lub żarówek imitujących światło księżyca (niebieskich).
Decydując się na hodowlę karmową, sprzedawca może sporo zyskać. Przede wszystkim nie musi kupować karmówki na giełdach. Może również wybierać wielkość hodowli karmowych, dzięki czemu klienci poszukujących malutkich owadów karmowych dla modliszek czy ptaszników lub osesków mysich dla młodych węży będą mieli szeroki wybór. Ponadto sprzedawca ma kontrolę nad tym, co jedzą zwierzęta karmowe i w jakich warunkach są przetrzymywane, a więc nad tym, czy są one dobrej jakości. Klientom zależy bowiem, by ich pupile dostawały pokarm z najwyższej półki. Stały dostęp do karmówki sprawia, że zwierzęta terraryjne, które posiada sklep, również mogą dostawać większe ilości pożywienia. A wiadomo że zwierzęta dobrze odżywione i zdrowe łatwiej jest sprzedać.
 

autor: Krzysztof Maraś