Kredyt kupiecki – najstarsza forma kredytu

Kredyt kupiecki, nazywany również handlowym, jest jednym z narzędzi umożliwiających skuteczne konkurowanie przedsiębiorstwa na rynku. W praktyce handlowej często dochodzi do sytuacji, w których firmy zainteresowane kupnem określonych towarów, nie dysponują odpowiednimi środkami, by uregulować całą należność. W takich sytuacjach zbawienny okazuje się kredyt kupiecki, odraczający termin płatności za określone towary na kilka bądź kilkanaście dni. Sprawia, że detaliści decydują się na zakup produktów właśnie w danej hurtowni czy przedsiębiorstwie. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, iż kredytu takiego nie udziela bank, a sama firma. Jest to zatem pozabankowa forma finansowania działalności gospodarczej. Wiąże przedsiębiorców zarówno na etapie zakupów dokonywanych przez hurtowników, jak i detalistów.

Formy kredytu kupieckiego

Kredyt kupiecki może przybierać dwie formy: kredytu odbiorcy w formie zaliczki bądź też kredytu dostawcy. Zaliczka daje gwarancję dostawcy, że jego klient wywiąże się z obietnicy zapłaty. Natomiast dostawca, udzielając kredytu, odracza termin zapłaty. Jego długość ustalana jest indywidualnie z każdym kontrahentem i zależy od kondycji finansowej odbiorcy, charakteru dotychczasowej współpracy czy wysokości udzielanego kredytu. Najdłuższe kredyty kupieckie uzyskuje się w branżach budowlanych, elektroinstalacyjnych, ogólnospożywczych. Jak podaje „Gazeta Prawna”, w niektórych branżach można uzyskać nawet dwumiesięczne odroczenie płatności faktur. A najdłuższych kredytów kupieckich udzielają firmy z sektorów mocno dotkniętych kryzysem. To swego rodzaju sposób na walkę z konkurencją. – Kredytu udzielamy klientom hurtowym, którzy przez pierwszy rok płacili za towar wyłącznie gotówką. Takie rozwiązanie stanowi dla nas swego rodzaju zabezpieczenie i gwarancję współpracy tylko z najbardziej zaufanymi klientami – zauważa Stanisław Redel, właściciel firmy Zoovet.
Klasyczny kredyt kupiecki wiąże się z korzystnymi upustami, które zyskuje kredytobiorca w momencie dokonania całkowitej wpłaty w określonym z góry terminie. W wariancie nieklasycznym natomiast kredyt ten jest dla kontrahentów atrakcyjny jedynie z powodu wynegocjowania dłuższego terminu płatności. Nie niesie jednak ze sobą dodatkowych upustów. Klasyczny kredyt kupiecki działa w następujący sposób: hurtownia może proponować sklepowi zoologicznemu kredyt kupiecki w wysokości 5 tys. zł na warunkach 5/10, zapłata 30 – tzn. że kupujący może uzyskać 5-procentowy rabat, co daje 4760 zł, przy założeniu, że uiści opłatę w ciągu 10 dni – lub też zapłacić pełną kwotę w ciągu 30 dni.

Warunki udzielania kredytu

Istnieją dwie sprawdzone metody, zgodnie z którymi większość przedsiębiorstw udziela swoim kontrahentom kredytów. I tak wyróżnić należy tzw. podejście indywidualne i systemowe. Pierwsze polega na sprawdzeniu wiarygodności kredytowej każdego kontrahenta, i na tej podstawie przygotowuje się spersonalizowane propozycje kredytowe. To rozwiązania korzystne tylko dla firm, które pozostają w kontaktach handlowych z niewielką liczbą odbiorców. Metoda systemowa natomiast pozwala pogrupować kontrahentów na poszczególne kategorie, którym przypisane są konkretne warunki udzielania kredytu.

Korzyści dla kredytobiorcy

Kredyt kupiecki zazwyczaj oferowany jest bezpłatnie. Firmy, które decydują się na tego typu rozliczenia, nie ponoszą żadnych kosztów odsetkowych. Ta forma więc stanowi atrakcyjną alternatywę dla kredytów bankowych. Szczególnie w przypadku nowych podmiotów, które nie mają zdolności kredytowej. Często bywa tak, że to dzięki kredytowi handlowemu mogą egzystować na rynku. – Kredyt kupiecki ożywia również popyt i może się okazać istotnym czynnikiem nakręcającym koniunkturę. Jeśli chodzi zaś konkretnie o naszą firmę, to nie prowadzimy sprzedaży detalicznej. Naszymi odbiorcami są sklepy zoologiczne bądź gabinety weterynaryjne, które z kolei zajmują się stricte sprzedażą detaliczną. Natomiast jeśliby tutaj roboczo określić wyżej wymienione podmioty mianem „detalistów”, to można stwierdzić, że są to często małe bądź średnie firmy, które na ogół nie dysponują odpowiednim kapitałem – podkreśla Marcin Kajda, specjalista ds. windykacji, Hurtowni Zoologiczno-Weterynaryjnej Eskulap. Wśród szeregu korzyści, jakie ze sobą niesie, specjaliści wskazują brak oprocentowania kredytu jako jego główny atut. Eksperci z portalu IPO.pl podkreślają, że kredyt kupiecki jest przeznaczony dla klientów, co do których nie ma wątpliwości, że dopełnią swoich zobowiązań i uregulują płatność w wyznaczonym terminie. Zatem to doskonałe rozwiązanie dla stałych partnerów w biznesie.

Rozwijające się przedsiębiorstwa

Kredyt kupiecki to również szansa na rozwój dla producentów. Udzielając takiego kredytu, poszerza się krąg kontrahentów. Podnosi się także atrakcyjność towarów w stosunku do konkurencji, tym samym zwiększając zyski. Bez tej możliwości zbyt towarów ograniczałby się jedynie do przedsiębiorstw o podwyższonej płynności finansowej. Jak przekonują specjaliści, nie ma takiej branży, w której nie stosuje się odroczeń terminów spłaty. – Z naszego doświadczenia wynika, iż kredyt taki jest bezpieczny dla naszych klientów hurtowych i jednocześnie korzystny dla nas – mówi Stanisław Redel.

Terminy płatności

Choć brak jest przepisów jednoznacznie określających termin spłaty kredytu kupieckiego, za najczęściej przyjmowany okres odroczenia uznaje się 30 dni. – Udzielamy kredytu naszym kontrahentom na okres od 21-30 dni – podkreśla Stanisław Redel. Zastosowanie takiego rozwiązania pozwala na dokonywanie rozliczeń w cyklu miesięcznym. Terminy płatności to podstawowy element negocjacji dotyczących kredytu kupieckiego. Coraz dłuższe terminy są warunkiem funkcjonowania na rynku. Z punktu widzenia kredytodawcy najważniejsze jest jednak dopilnowanie terminów spłaty, co w konsekwencji pozwoli utrzymać płynność finansową. Jak jeszcze mogą się zabezpieczyć producenci?

W praktyce…

Wiele hurtowni zoologicznych istniejących na rynku od lat wypracowało sobie sprawdzony system rozliczeniowy z kontrahentami. Jak on działa? – Dysponujemy odpowiednim kapitałem, dzięki któremu możemy przejąć na siebie sporą część kosztów dystrybucji danego towaru na linii producent – hurtownia – sklep – odbiorca detaliczny (bardzo często mamy krótsze terminy płatności u producentów niż te, które oferujemy naszym klientom) – mówi Marcin Kajda. Hurtownia, występując w roli pośrednika handlowego, ma swój udział w zyskach. – Ważne jednak, aby należności wpływały do nas w odpowiednim terminie, a każda ze stron obrotu gospodarczego partycypowała w kosztach finansowania kredytu kupieckiego w odpowiednim stopniu. Taka samonapędzająca się machina jest z jednej strony dobrodziejstwem, ponieważ stymuluje i utrzymuje wzrost gospodarczy, ale z drugiej strony jest zagrożona niebezpieczeństwem, ponieważ naruszenie jednego elementu może wywołać efekt domina, w którym wszyscy wszystkim są winni pieniądze. Niewypłacalność jednego dłużnika powoduje kłopoty finansowe jego kredytodawców i prowadzi do zachwiania pozycji kolejnych uczestników w obiegu kredytowym – pointuje rozmówca.

Ostrożności nigdy za wiele – ubezpieczenie kredytu kupieckiego

Ubezpieczenie kredytu chroni przedsiębiorstwo przed zatorami płatniczymi czy upadłością kontrahentów. Firmy ubezpieczeniowe działające na polskim rynku oferują dodatkowe usługi, jak ocena płynności finansowej czy ostatecznie windykacja należności. Wśród nich wyróżnić można Coface, Euler Hermes czy Atradius. Wypłacenie świadczenia ubezpieczeniowego wiąże się przede wszystkim ze spełnieniem kilku warunków, wśród których wymienić należy nieregulowanie płatności przez kontrahenta w określonym umową terminie czy zgodę wierzycieli na zawarcie ugody pozasądowej.

Zasady są proste
Marcin Kajda,
specjalista ds. windykacji Hurtowni Weterynaryjno-Zoologiczna Eskulap
Każdy nasz klient, aby dokonać u nas jakiegokolwiek zakupu, musi mieć założoną kartotekę w systemie komputerowym. Rejestracja kartoteki odbywa się na podstawie takich dokumentów, jak aktualne zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej bądź wyciągu z KRS (zależnie od formy prawnej działalności prowadzonej przez naszego klienta) oraz zaświadczenia o NIP i REGON. Po pewnym czasie kooperacji handlowej z naszym kontrahentem możliwa jest sprzedaż na odroczony termin płatności. Odbywa się ona na podstawie faktury VAT z określonym terminem płatności. Nie jest on oczywiście identyczny dla wszystkich naszych klientów, ale zależy od wielu czynników – czas współpracy handlowej, wysokość obrotów handlowych czy też wielkość udzielonego rabatu. Taka forma kredytowania jest korzystną alternatywą dla kredytów udzielanych przez instytucje kredytowe. Te udzielane przez banki uwarunkowane są najczęściej przeprowadzeniem skomplikowanej procedury, która wymaga od kredytobiorcy spełnienia wielu warunków. Kredyt kupiecki zaś eliminuje ścieżkę bankową i umożliwia kredytowanie wymiany handlowej między kontrahentami.