Pies, który leczy

Dogoterapia w przypadku dzieci niepełnosprawnych wspomaga rehabilitację, pozwala zapomnieć o chorobie i uczy przezwyciężać problemy.

Dogoterapia to jedna z metod rehabilitacji, w której odpowiednio przeszkolony pies terapeuta pomaga w wieloprofilowym usprawnianiu dzieci, dorosłych, a także ułatwia osobom starszym i zagubionym nawiązanie kontaktu ze światem zewnętrznym. Bezpośrednia relacja z psem pomaga chorym w kształtowaniu umiejętności okazywania uczuć oraz rozwija spontaniczną aktywność ruchową.
Dogoterapia pozwala przezwyciężyć strach przed kontaktem z psem, dzięki czemu chorzy zaczynają akceptować obecność zwierzęcia w bliskim otoczeniu. Eliminuje także agresję i autoagresję u dzieci, kształtuje pozytywne emocje, wspomaga rozwój empatii i poprawia samoocenę.

Fundacja Dogtor
Ludzie zajmujący się dogoterapią w Polsce to kilkadziesiąt osób. Jedną z pierwszych organizacji, która w profesjonalny sposób wykorzystała metodę psa-terapeuty, jest gdyńska fundacja Dogtor, działająca od 2002 roku. Dogoterapeuci to osoby, które wraz ze swoimi czworonożnymi przyjaciółmi przywracają uśmiech na twarzach dzieci. Każdy dzień pracy „Dogtorów” to ogromna dawka radości dla wszystkich małych podopiecznych. Nie oznacza to jednak, że praca ta jest zawsze łatwa i radosna. Z jednej strony to obraz świata przepełnionego cierpieniem dzieci i ich rodzin walczących z różnymi przeciwnościami losu, a z drugiej świat pełen ciepła i nadziei. Wolontariusze fundacji Dogtor pracują między innymi w trójmiejskich domach dziecka, szkołach specjalnych, a także na oddziale dziecięco-młodzieżowym szpitala psychiatrycznego.

Terapia z udziałem psa
Dogoterapia jest elementem wspomagającym tradycyjną terapię i nie powinno się jej stosować w oderwaniu od reszty ćwiczeń. Kontakt z psem jest elementem motywującym do pracy i zmienia proces rehabilitacji w zabawę. Wystarczy posmarować dziecku nóżkę czy rączkę masłem, i ciepły język psa staje się stymulatorem pracy mięśni. Wystarczy schować w zaciśniętej dłoni dziecka smakołyk dla psa, a ten, delikatnie liżąc czy wąchając zimnym nosem, powoduje, że rączka często sama się rozluźnia. A wszystkiemu towarzyszy uśmiech i atmosfera zabawy. Niekiedy wystarczy rzucić piłkę, by pies, szybko po nią biegnąc, wywołał zainteresowanie dziecka, które skupia na nim swoją uwagę. Często będzie to ten pierwszy moment skupienia dziecka autystycznego lub dziecka z deficytem uwagi. Podawanie psu pokarmu na łyżeczce, zapinanie obroży, czesanie go usprawnia dzieci manualnie.

Pies – najlepszy przyjaciel człowieka
Pies może brać udział w zajęciach na wiele sposobów. Wszystko zależy od inwencji prowadzącego, a także od cech fizycznych i psychicznych psa. Scenariusz tych spotkań jest zawsze dopasowywany do indywidualnych potrzeb dziecka. Człowiek uczy się za pomocą zmysłów: widząc, słysząc, smakując, wąchając, dotykając. Elementy te są również wykorzystywane w pracy z maluchem w asyście psa. Podczas zajęć zwierzęta nagradzane są kawałkami marchewki. To właśnie dzięki niej dzieci uczą się pojęć związanych z kształtem (trójkąt, koło, kwadrat itp.). Uczą się liczenia i wykonywania podstawowych działań arytmetycznych, a przy okazji poznają zasady zdrowego żywienia.

O tym, co odróżnia Fundację Dogtor od innych instytucji opowiada Marta Czerwińska-Lichnerowicz, prezes fundacji 

W terapii zwierzęta pełnią najważniejszą rolę

Paulina Wasiluk: Z jakimi dziećmi pracują wolontariusze z fundacji Dogtor?
Marta Czerwińska-Lichnerowicz: Podopiecznymi fundacji są głównie dzieci niepełnosprawne z Trójmiasta. Najczęściej te, które cierpią na autyzm, zespół Downa, dziecięce porażenie mózgowe, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, a także dzieci niedostosowane społecznie ze środowisk patologicznych i zagrożonych patologią. Z dogoterapii mogą też korzystać osoby dorosłe cierpiące na depresję, schizofrenię, anoreksję bulimię oraz inne choroby psychiczne. Pies łagodzi poczucie samotności, które jest niezwykle widoczne u pensjonariuszy domów opieki, pacjentów szpitali czy hospicjów.

Na czym polega rola psa?
Pies jest najlepszym przyjacielem człowieka. Już sam wzorzec to pierwsza pozytywna rola psa, gdyż wpływa na postrzeganie rzeczywistości przez dziecko. Aktywność psa stymuluje do działania dzieci nieśmiałe i z niską samooceną. W zależności od rodzaju ćwiczeń tym lękliwym pozwala nabrać odwagi, a nadpobudliwym wyciszyć się. Stwarza możliwość zabawy, kontaktu poprzez głaskanie i przytulanie, ułatwia pokonywanie barier psychologicznych.

Czy każdy pies może asystować w dogoterapii?
Niestety, nie. W pierwszej kolejności wykluczamy mieszańce ras agresywnych i zwierzęta agresywne, bojaźliwe. Podobnie psy cierpiące na choroby skóry lub inne dolegliwości mogące narazić psa na ból lub pacjenta na zakażenie choroba odzwierzęce nie biorą udziału w szkoleniu i terapii. mieszańce i zwierzęta agresywne. Zanim, jednak rozpocznie pracę, przechodzi szkolenie z tego zakresu. Zawsze kończy się ono egzaminem, który powtarzany jest co roku. Pracujący z psem przewodnik przy tej okazji musi wykazać się wiedzą teoretyczną, np. z zakresu zachowań zwierząt i komunikowania się z nimi.

Czym jeszcze zajmują się psi terapeuci?
„Dogtorzy” wraz ze swoimi przewodnikami odwiedzają przedszkola i szkoły, realizując program „Bezpieczne postawy wobec psa”, mający na celu zaprezentowanie dzieciom mowy ciała psa, by w przyszłości mogły uniknąć ewentualnego ataku z jego strony. Jednym z tematów poruszanych w czasie tych spotkań jest również zakres obowiązków wynikających z posiadania psa czy prawa zwierząt.

Z jakimi problemami boryka się fundacja?
Jednym z problemów jest deficyt finansowy, dlatego ciągle brakuje wielu rzeczy, takich jak sprzęt komputerowy czy sprzęt do rehabilitacji. Do tego brakuje rąk i łap do pracy. Zgłasza się do nas coraz więcej potrzebujących, a chętnych do pomagania i mających odpowiedniego psa nie ma wielu.

Rozmawiała

Paulina Wasiluk

Osoby zainteresowane działalnością fundacji zapraszamy na stronę internetową: www.fundacjadogtor.com.pl. Wszelkie pytania można kierować, pisząc na adres: Fundacja Dogtor, ul. Wolności 1A, 81-324 Gdynia lub drogą mailową: fundacja@dogtor.iq.pl.
Na wszelkie pytania można również uzyskać odpowiedź, dzwoniąc pod numery: (58) 350 83 51, 692 566 755.